เกี่ยวกับ สวนสันติชัยปราการ ในฐานะที่เป็นสถานที่สำคัญทั้งในเชิงประวัติศาสตร์ การอนุรักษ์ และนันทนาการของกรุงเทพมหานคร โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้ประวัติและการจัดสร้างสวนสันติชัยปราการเป็นสวนสาธารณะระดับชุมชนเมืองที่มีพื้นที่ประมาณ 8 ไร่เศษ จัดสร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคล
เฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2542 ทำเลที่ตั้งอันโดดเด่นสวนแห่งนี้ตั้งอยู่บริเวณปลายถนนพระอาทิตย์ แขวงชนะสงคราม โดยสร้างล้อมรอบป้อมพระสุเมรุ ซึ่งเป็นโบราณสถานสำคัญ พื้นที่ของสวนติดกับแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณปากคลองบางลำพูพอดี สถาปัตยกรรมและสัญลักษณ์สำคัญ พระที่นั่งสันติชัยปราการภายในสวนเป็นที่ตั้งของพระที่นั่งที่ประดับตราสัญลักษณ์งานเฉลิมพระเกียรติท่า
รับเสด็จขึ้นลงเรือพระที่นั่งจัดสร้างขึ้นเพื่อน้อมเกล้าฯ ถวายเป็นสถานที่สำหรับจัดพระราชประเพณีต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับแม่น้ำเจ้าพระยา ป้อมพระสุเมรุเป็นโบราณสถานที่เป็นหัวใจหลักของการอนุรักษ์ในพื้นที่นี้ ทัศนียภาพและการใช้ประโยชน์จุดชมทัศนียภาพริมน้ำสวนนี้ขึ้นชื่อว่ามีทัศนียภาพของคุ้งแม่น้ำเจ้าพระยาที่สวยงามมาก และเป็นจุดที่ประชาชนสามารถชมขบวนพยุหยาตราทางชลมารคได้อย่างชัดเจนนันทนสถานเอนกประสงค์แหล่งข้อมูลระบุว่าเป็นตัวอย่างที่ดีของการพัฒนาเมืองเก่า โดยใช้ประโยชน์ได้ทั้งการพัก
ผ่อน ศึกษาประวัติศาสตร์ และออกกำลังกาย เช่น การเต้นแอโรบิกและการรำมวยจีน พื้นที่จัดกิจกรรมเป็นสถานที่จัดงานสำคัญทั้งของรัฐบาล เช่น การต้อนรับแขกต่างประเทศ และงานวัฒนธรรมประเพณี เช่น สงกรานต์และลอยกระทง สัญลักษณ์ทางธรรมชาติสวนแห่งนี้เคยเป็นที่อยู่ของ ต้นลำพู ดั้งเดิมต้นสุดท้าย ซึ่งเป็นที่มาของชื่อย่าน บางลำพู
ย่านบางลำพูได้รับการขนานนามว่าเป็น แหล่งรวมมรดกวัฒนธรรมที่ยังมีชีวิต เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่มีการผสมผสานอย่างลงตัวระหว่างประวัติศาสตร์อันยาวนาน วิถีชีวิตดั้งเดิม และการพัฒนาเมืองสมัยใหม่ โดยมีปัจจัยสำคัญดังนี้
การปรับตัวของโบราณสถานสู่พื้นที่ใช้งานปัจจุบันสวนสันติชัยปราการเป็นตัวอย่างที่โดดเด่นของการพัฒนาเมืองเก่า โดยการนำพื้นที่รอบ ป้อมพระสุเมรุ ซึ่งเป็นปราการป้องกันพระนครสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น มาพัฒนาเป็น นันทนสถานเอนกประสงค์ที่ประชาชนยังคงเข้ามาใช้ประโยชน์จริงในชีวิตประจำวัน ทั้งการพักผ่อน ออกกำลังกาย เช่น เต้นแอโรบิกและรำมวยจีน รวมถึงเป็นที่ตั้งของ พระที่นั่งสันติชัยปราการ สำหรับจัดงานพระราชพิธีสำคัญทางน้ำ การสืบสานประเพณีและวัฒนธรรมพื้นที่แห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียง
พิพิธภัณฑ์ที่หยุดนิ่ง แต่ยังเป็น ศูนย์กลางการจัดงานทางวัฒนธรรมที่สำคัญ ของท้องถิ่นและรัฐบาล เช่น งานประเพณีสงกรานต์และลอยกระทง ซึ่งยังคงจัดขึ้นอย่างต่อเนื่องและมีผู้คนเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก ความหลากหลายของวิถีชีวิตและศาสนาย่านบางลำพูเป็นจุดศูนย์รวมของศาสนสถานที่สำคัญและหลากหลาย ทั้งวัดในพุทธศาสนา เช่น วัดชนะสงคราม วัดบวรนิเวศวิหาร และมัสยิด เช่น มัสยิดจักรพงษ์ นอกจากนี้ยังมีโรงเรียนเก่าแก่และมหาวิทยาลัยชั้นนำตั้งอยู่โดยรอบ ทำให้ย่านนี้มีลมหายใจของคนทุกรุ่น
เอกลักษณ์และตำนานที่ส่งต่อผ่านชื่อย่าน ชื่อ บางลำพู สะท้อนถึงรากเหง้าดั้งเดิมที่มีต้นลำพูขึ้นหนาแน่น แม้ว่า ต้นลำพูต้นสุดท้ายจะตายลงไปในเหตุการณ์น้ำท่วมปี พ.ศ. 2554 แต่เรื่องราวเหล่านี้ยังคงถูกถ่ายทอดและเก็บรักษาไว้ผ่าน พิพิธบางลำพู เพื่อให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา การเป็นย่านเศรษฐกิจที่ผสมผสาน ย่านนี้ยังคงไว้ซึ่งเสน่ห์ของย่านการค้าดั้งเดิม เช่น ห้างตั้งฮั่วเส็ง และห้างนิวเวิลด์ ที่อยู่ร่วมกับแหล่งท่องเที่ยวระดับโลกอย่าง ถนนข้าวสาร และถนนสายวัฒนธรรมอย่างถนนพระอาทิตย์ ทำให้ย่านบางลำพูมีความเคลื่อนไหวทางเศรษฐกิจและสังคมอยู่ตลอดเวลา
ดังนั้น ความเป็น มรดกวัฒนธรรมที่ยังมีชีวิตจึงหมายถึงการที่ ประวัติศาสตร์ไม่ได้ถูกจำกัดอยู่แค่ในตำราหรือซากปรักหักพัง แต่ยังคงถูกใช้สอย สัมผัสได้ และเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตผู้คนในปัจจุบันนั่นเอง
